NOWOCZESNE PODEJŚCIE
DO PACJENTÓW

Przerwa w social media poprawia zdrowie?

urlop od smartfona ESC ośrodek leczenie e-uzależnień Warszawa Żoliborz

Tygodniowa przerwa od mediów społecznościowych, wykazuje pozytywne skutki dla dobrego samopoczucia, depresji i lęku – najnowsze badania (film).

Ile czasu poświęcam na korzystanie z mediów społecznościowych?
Czy mogą pojawić się z tego tytułu jakieś przykre konsekwencje dla naszego zdrowia?
Czy tygodniowa przerwa może przynieść korzyści w zakresie zdrowia psychicznego?

Nikt chyba nie ma dziś żadnych wątpliwości, co do tego, ze w ciągu ostatnich 15 lat media społecznościowe zrewolucjonizowały sposób komunikowania się. Np. W Wielkiej Brytanii liczba osób dorosłych korzystających z mediów społecznościowych wzrosła z 45% w 2011 r. do 71% w 2021 r. Wśród 16-44-latków aż 97% korzysta z mediów społecznościowych, a przeglądanie (scrollowanie) to najczęstsza aktywność w sieci.

Uzależnienie od social-media – jak to się ma do mnie?

Jeżeli naprawdę chcemy się przekonać ile czasu poświęcamy w naszym smartfonie, to wystarczy w ustawieniach naszego telefonu znaleźć statystyki. Pokażą nam one konkretne cyfry. Jeśli wydaje się, że nad tym panujemy, to zróbmy krótki test. Zapiszmy na kartce ilość czasu, którą spędzamy codziennie lub w tygodniu przed sprawdzeniem statystyk w telefonie. Potem zapiszmy dane, które przechowuje nasz telefon i porównajmy z tym co napisaliśmy. Możemy być mocno zdziwieni jak te liczby będą się różniły od siebie.

Naszą reakcją obronną na sprawdzenie tej liczby może być jak najbardziej nie podjęcie tej czynności. Lub po zapoznaniu się z danymi racjonalizacja, że przecież nie da się dziś funkcjonować bez korzystania ze smartfonu. To może być tylko część prawdy. Załóżmy, że każdego dnia spędzamy 3-4 godziny dziennie przyklejeni do ekranu telefonu. W zestawieniu tygodniowym dałoby to mam 21-28 godzin. Co byśmy mogli zrobić z tym czasem, gdybyśmy nim mogli teraz zadysponować w sposób świadomy, jeszcze raz?

Być może jest nam trudno odpowiedzieć na to pytanie. Być może tworzy to pewien dyskomfort i najchętniej byśmy o tym nie chcieli myśleć. Nasz umysł świetnie sobie z tym radzi każdego dnia. Być może wciąż zapewnia nas i uspokaja takimi myślami, które pojawiają się w naszej głowie:

„Jeszcze nie jest tak źle, nie ma co przesadzać, coś mi się od życia przecież należy, nie mogę normalnie funkcjonować w dzisiejszym świecie nie korzystając z nowoczesnych technologii, przecież nie żyjemy w jaskiniach tylko w cywilizowanym świecie, chcę wiedzieć co się dzieje na świecie, chcę żeby inni również wiedzieli co u mnie, oszczędzam w ten sposób swój czas, wiesz ile czasu musiałbym poświęcić, żeby poinformować wszystkich znajomych o wakacjach w Hiszpanii czy Portugalii?”

Jak z takimi argumentami dyskutować, prawda?

Ale co by się stało gdybyśmy faktycznie z bliżej nieokreślonych powodów nie używali social-mediów przez jeden tydzień? Jeśli zrobimy test, to zobaczymy jaka jest prawda.

Najnowsze badania dotyczące mediów społecznościowych

Weźmy pod uwagę wyniki badań opublikowanych w piątek 6 maja 2022 roku w amerykańskim czasopiśmie Cyberpsychology, Behavior and Social Networking. Sugerują one, że zaledwie tydzień przerwy w mediach społecznościowych poprawił ogólny poziom samopoczucia osób badanych. Jak również zmniejszył u nich objawy lęku czy depresji.

Zespół naukowców losowo przydzielili 154 osoby w wieku od 18 do 72 lat, które codziennie korzystały z mediów społecznościowych. Jedną grupę poproszono o zaprzestanie korzystania ze wszystkich mediów społecznościowych na tydzień, a drugiej grupie pozwolono kontynuować przeglądanie jak wcześniej. Pobrano wyjściowe wyniki dotyczące lęku, depresji i dobrego samopoczucia.

W początkowym badaniu uczestnicy zgłosili, że spędzali średnio 8 godzin tygodniowo w mediach społecznościowych. Tydzień później uczestnicy, których poproszono o tygodniową przerwę, wykazali znaczną poprawę samopoczucia. Zauważono znaczne obniżenie symptomów depresji i lęku niż ci, którzy nadal korzystali z mediów społecznościowych.

Uczestnicy pierwszej grupy korzystali z mediów społecznościowych średnio przez 21 minut w porównaniu do średnio 7 godzin w drugiej grupie. Dostarczono statystyki wykorzystania ekranu, aby sprawdzić, czy poszczególne osoby przestrzegały przerwy. Główny badacz z University of Bath (w UK niedaleko Bristolu), dr Jeff Lambert, wyjaśnił:

Scrollowanie mediów społecznościowych jest tak wszechobecne, że wielu z nas robi to prawie bez zastanowienia od momentu przebudzenia do zamknięcia oczu przed zaśnięciem. Wielu uczestników badań zaobserwowało u siebie pozytywne skutki wyłączenia mediów społecznościowych tj. poprawa nastroju czy zmniejszenie niepokoju. Sugeruje to, że nawet niewielka przerwa, bo to tylko 7 dni może mieć wpływ na poprawę naszego zdrowia. Doskonale wiemy, że media społecznościowe są częścią naszego życia i dla wielu z nas są nieodzowną częścią tego, kim jesteśmy i jak wchodzimy w interakcję z innymi ludźmi”.

Ile czasu mogę zaoszczędzić rezygnując z serwisów społecznych?

Dla niektórych uczestników badania oznaczało to zwolnienie około 9 godzin w tygodniu. W przeciwnym razie spędziliby je na przeglądaniu Instagrama, Facebooka, Twittera czy TikToka.

Zespół chce teraz kontynuować badania, aby sprawdzić, czy krótka przerwa może pomóc różnym populacjom. Chodzi o osoby młodsze lub osoby z chorobami fizycznymi i psychicznymi. Zespół chce również obserwować ludzi przez dłużej niż tydzień, aby sprawdzić, czy korzyści utrzymują się w czasie. Jeśli tak, to w przyszłości przypuszczają, że może to stanowić część zestawu opcji klinicznych wykorzystywanych do zarządzania zdrowiem psychicznym.

Uczucie „przygnębienia” i utrata przyjemności to podstawowe cechy występujące przy depresji. Natomiast lęk charakteryzuje się nadmiernym i niekontrolowanym zamartwianiem się. Dobrostan odnosi się do poziomu pozytywnego afektu jednostki, zadowolenia z życia i poczucia celu. 

Wakacje od nowoczesnych technologii?

Istnieje duże prawdopodobieństwo, że mogą to być najlepsze wakacje w Twoim życiu. Oczywiście jeśli damy sobie szansę i zadbamy aby nasze urządzenia elektroniczne zostały przez nas świadomie wyłączone. Świadomy detoks może być nowym doświadczeniem, które pokaże być może ukrytą prawdę. Jeśli jesteśmy uzależnieni od nowoczesnych technologii, to prawdopodobnie przeżyjemy symptomy odstawienia wszystkich zachowań nawykowych. Jeśli doświadczymy poprawy naszego nastroju, to damy sobie również wybór. Czy chcemy funkcjonować według starych schematów czy też wypracować na stałe taki standard, który będzie się przyczyniał do naszego zdrowia? Gdyby samodzielne próby okazały się zbyt trudne lub nie przyniosły oczekiwanych rezultatów, można skorzystać z pomocy specjalistycznej. Umówienie się na konsultację, żeby otrzymać niezbędne narzędzia potrzebne w procesie terapeutycznym nie powinno stanowić większego problemu.

Reasumując: nowoczesne technologie są jak najbardziej bardzo pożyteczne. Nie oznacza to, że nadmiar nieświadomego używania ich ma nas ograbiać z pełnego korzystania z życia. Mając świadomość tego jak faktycznie korzystamy z dóbr technologicznych, to mamy wybór podjęcia właściwej dla nas decyzji.

Tego serdecznie wszystkim czytelnikom życzę.

Autor: Radosław Helwich – założyciel ośrodka Escape, doświadczony terapeuta uzależnień.
Diagnoza nozologiczna uzależnienia ESC ośrodek leczenie e-uzależnień Warszawa Żoliborz psycholog, psychotraumatolog, psychoterapeuta, psychoterapia
Escape terapia uzależnień
Terapia grupowa Escape

Zobacz pozostałe artykuły

Depresja a e-uzależnienia wskazówki ESC ośrodek leczenie e-uzależnień Warszawa Żoliborz

Depresja & e-uzależnieni@

Od czasu pandemii wiele osób spędza większość swojej aktywności przed ekranami urządzeń elektronicznych, co zmienia dotychczasowy charakter aktywności. Czy taki tryb życia możemy nazwać już e-uzależnieniem?

Czytaj więcej

Trauma a e-uzależnienie

Traumy może doświadczyć osoba, która zetknęła się ze śmiercią, groźbą śmierci, różnymi zagrożeniami obrażeń ciała lub wystąpieniem takiego obrażenia, doświadczyła nadużycia seksualnego lub była zagrożona takim nadużyciem.

Czytaj więcej

Zobacz wszystkie
wpisy na blogu