Zdrowie psychiczne i poczucie bezpieczeństwa rodziny zależą od tego, co dzieje się w relacji z osobą uzależnioną. Czy wykazuje ona chęć leczenia się czy jest w fazie całkowitego zaprzeczania problemu. Próby funkcjonowania w takim układzie rodzinnym, kiedy chociażby jedna osoba jest uzależniona od nowoczesnych technologii pokazują, że nie da się tak dłużej żyć, gdyż koszty emocjonalne są ogromne. Brak więzi emocjonalnej członków rodziny, agresja, przemoc, izolacja społeczna wywołana wstydem, depresja i wiele innych zaburzeń ujawniają się z czasem tworząc błędne koło schematów, które prowadzą do destrukcji całej rodziny. Terapia par jest formą pomocy psychoterapeutycznej i jej głównym celem jest poprawa jakości życia partnerów (małżonków), a dzięki temu również całej rodziny.
Wskazania do terapii par z osobą uzależnioną
- Motywacja do zmiany;
- Dobre funkcjonowanie psychiczne;
- Otwarta postawa na uczenie się nowych umiejętności;
- Umiejętność pracy z emocjami na poziomie podstawowym;
- Wystarczająca refleksyjność i zdolność rozumienia interakcji;
- Podjęcie decyzji dotyczącej pracy nad wybranymi problemami w formie terapii krótkoterminowej;
- Podjęcie decyzji o leczeniu uzależnienia, a przynajmniej zatrzymaniu problemów związanych z e-używaniem;
Przeciwwskazania do terapii par z osobą uzależnioną
- Brak lub niska motywacja do zmiany;
- Występowanie aktywnego uzależnienia bez decyzji o podjęciu leczenia;
- Występowanie przemocy w relacji, wysoki poziom wrogości i konfliktów;
- Poważny kryzys finansowy, długi (brak poczucia bezpieczeństwa finansowego);
- Niska refleksyjność i zdolność do rozumienia interakcji zachodzących w relacji;
- Występowanie u pacjenta uzależnionego poważnych problemów zdrowia psychicznego.
Cele programu Krótkoterminowej Terapii Par (KTP)
- Wsparcie w sytuacji, gdy jedna z osób podjęła leczenie uzależnienia. Podjęcie terapii najczęściej powoduje pojawienie się kryzysu w rodzinie. Związany jest on ze zmianą oczekiwań członków rodziny względem siebie, a często nawet ról w rodzinie. Kryzys ten może być pozytywnie rozwiązany, ale może również nasilić problemy w parze i rodzinie.
- Rozpoznanie mechanizmów podtrzymujących uzależnienie czy współuzależnienie oraz identyfikacja i wzmacnianie czynników i procesów, które sprzyjają zdrowieniu w uzależnieniu.
- Wzmacnianie procesu zmian w kierunku poprawy funkcjonowania pary oraz rodziny wraz z dziećmi. Filozofia, na której opiera się KTP, to nie tylko praca nad brakami, deficytami, ale także nad wzmacnianiem czynników chroniących oraz indywidualnych i systemowych zasobów, w tym mechanizmów związanych z elastycznością psychologiczną. Rozwijanie zasobów umożliwia skuteczne poradzenie sobie z problemami, jakie wprowadziło do związku uzależnienie jednej z osób.
Metody pracy
Program ma charakter krótkoterminowy (12 sesji w ciągu 3-4 miesięcy) i koncentruje się głównie na aktualnej historii rodzinnej. Metody, które pomagają w skutecznym przeprowadzeniu terapii wykorzystywane przez terapeutę, to najczęściej empatyczna postawa ukierunkowana na zrozumienie, uwypuklanie sprzeczności (polegające na takim kierowaniu rozmową, aby osoby same zauważyły i nazwały sprzeczności między swoim zachowaniem a potrzebami czy wartościami), akceptowanie oporu, wspieranie poczucia skuteczności i decyzyjności czy też podkreślanie, że wszystkie decyzje dotyczące zmiany są wynikiem decyzji poszczególnych członków rodziny. Jeżeli po zakończeniu programu podstawowego para wyraża zgodę na kontynuowanie terapii w celu uzyskania dodatkowych umiejętności potrzebnych w prawidłowym funkcjonowaniu, to terapia może zostać przedłużona maksymalnie o 3 dodatkowe sesje. Każda sesja trwa do 90 min.
