Uzależnienie od ChatGPT i chatbotów AI. Nowe badania alarmują
Autor: Radosław Helwich – terapeuta e-uzależnień
Jeszcze niedawno najczęściej mówiło się o uzależnieniu od telefonu, mediów społecznościowych, pornografii czy gier online. Dziś pojawia się kolejny temat, który może szybko stać się jednym z ważniejszych wyzwań psychologicznych najbliższych lat.
Uzależnienie od ChatGPT, Claude i innych chatbotów AI.
Nowe badania naukowców z University of British Columbia, Georgia Institute of Technology oraz Korea Institute of Science and Technology wskazują, że część użytkowników zaczyna wykazywać zachowania przypominające klasyczne uzależnienia behawioralne. Wyniki zaprezentowano podczas konferencji CHI 2026 w Barcelonie.
To ważny sygnał. Sztuczna inteligencja przestała być ciekawostką. Stała się codziennym narzędziem pracy, nauki, rozrywki, a dla części osób także źródłem emocjonalnego wsparcia.
Czy można uzależnić się od ChatGPT?
Tak samo jak można uzależnić się od hazardu, pornografii, scrollowania czy zakupów online.
Nie uzależnia sam program. Uzależnia stan psychiczny, który pojawia się podczas korzystania:
- ulga
- natychmiastowa odpowiedź
- poczucie kontaktu
- oderwanie od problemów
- stymulacja umysłu
- poczucie bycia ważnym
Jeżeli człowiek zaczyna regulować emocje głównie przez kontakt z AI, ryzyko rośnie.
Objawy uzależnienia od AI
1. Coraz dłuższe rozmowy
Miała być chwila. Minęły dwie lub trzy godziny.
2. Myślenie o AI poza korzystaniem
Wracasz myślami do rozmowy i czekasz na kolejny kontakt.
3. Emocjonalne przywiązanie
Pojawia się poczucie, że chatbot rozumie Cię bardziej niż ludzie.
4. Izolacja społeczna
Mniej realnych relacji, więcej czasu przed ekranem.
5. Rozdrażnienie bez dostępu
Napięcie, pustka, frustracja, gdy nie możesz wejść do aplikacji.
6. Zaniedbywanie życia
Sen, partner, dzieci, obowiązki i zdrowie schodzą na dalszy plan.
Dlaczego ChatGPT tak mocno wciąga?
To pierwsza technologia masowa, która jednocześnie:
- odpowiada natychmiast
- jest dostępna 24 godziny na dobę
- nie odrzuca
- nie ocenia
- potrafi wspierać emocjonalnie
- dopasowuje się do użytkownika
- tworzy iluzję relacji
Dla osoby samotnej może stać się substytutem bliskości. Dla osoby w kryzysie chwilową ulgą. Dla osoby z lękiem społecznym bezpieczniejszym światem niż realne relacje.
Kto jest najbardziej narażony?
Najczęściej osoby zmagające się z:
- samotnością
- rozstaniem
- depresją
- lękiem społecznym
- niską samooceną
- uzależnieniem od telefonu
- uzależnieniem od pornografii
- wypaleniem zawodowym
- kryzysem w związku
To nie kwestia słabości. To często próba poradzenia sobie z bólem i napięciem.
Co widzę jako terapeuta e-uzależnień
Jeszcze rok temu pacjenci najczęściej mówili:
„Nie mogę oderwać się od Instagrama.”
Dziś coraz częściej pojawiają się nowe zdania:
- „Rozmawiam z AI codziennie po nocach.”
- „Wolę pisać z chatbotem niż z ludźmi.”
- „Mam poczucie więzi.”
- „Bez tego czuję pustkę.”
To nie futurystyczna wizja. To dzieje się już teraz.
Krótki test. Czy AI zaczyna przejmować kontrolę?
Odpowiedz sobie szczerze:
- Czy korzystasz dłużej niż planowałeś?
- Czy ukrywasz skalę korzystania?
- Czy zaniedbujesz sen?
- Czy ograniczasz relacje z ludźmi?
- Czy czujesz napięcie bez dostępu?
- Czy wracasz do AI, by poprawić nastrój?
Jeśli pojawiają się trzy odpowiedzi „tak”, warto zatrzymać się i przyjrzeć temu bliżej.
Jak odzyskać równowagę?
Najpierw warto zadać sobie pytanie:
Czego naprawdę szukam w AI?
- zrozumienia?
- bliskości?
- ulgi?
- spokoju?
- poczucia znaczenia?
Dopiero potem pojawia się realna zmiana.
Pomocne bywają także:
- limity czasu
- godziny offline
- ruch fizyczny
- spotkania z ludźmi
- powrót do pasji
- terapia źródła problemu
Czy uzależnienie od AI będzie rosło?
Moim zdaniem bardzo szybko. AI wchodzi tam, gdzie wcześniej technologia nie miała tak silnego wpływu:
- w samotność
- w rozmowy nocne
- w seksualność
- w relacje
- w poczucie sensu
A to najmocniejsze ludzkie potrzeby.
Potrzebujesz wsparcia?
Jeśli AI, telefon, pornografia, scrollowanie lub inne cyfrowe nawyki zaczynają przejmować kontrolę nad Twoim życiem, można odzyskać równowagę.
ESC123 specjalizuje się w terapii e-uzależnień online i stacjonarnie.
Powiązane artykuły:
